Ang Awit sa mga Awit talagsaong basahon sa Biblia: kundiman sa duha ka naghigugmaay: makilawasnon ug puno sa mga sambingay. Sa tanang basahon sa Biblia, ang Mga Awit ra ang wala maghisgot og Diyos. Nganong giapil man ni sa Biblia?

Daghan ang naghunahuna nga hinipos ni sa mga awit sa gugma tali sa pamanhonon ug pangasaw-onon sa ilang kasal, hangtod nga kining mga garay gihatagan og relihiyosong hubad. May daghang pangutana nga dili matubag ining maong pangagpas: walay sinulat nga sama ini sa bisag asang kultura sa Asia. Dili ni balak nga gipahaom sa panghunahuna sa katawhan ug walay hisgot dinhi sa paglaom sa kabataan, nga nasukwahi sa pagsabot sa mga Israelita bahin sa kaminyoon.

Klaro karon sa daghang tawo nga ang gugma unang masinati sa managtiayon ug ayha pa masabtan unsay Diyosnon nga gugma. Apan ang kasaysayan nagtug-an nga dili ingon ini ang pagsabot sa gugma. Ang tanang kultura sa kalibotan nagpakita nga ang gugma sa magtiayon nahamutang sa ubos ra kaayong ang-ang, layo kaayo sa kaisog, sa pakig-uban, sa katahom sa kalibotan, sa kalipay sa kinabuhi. Gani, ang mga tawo sa Biblia, nakaamgo na lang sa bili sa kaminyoon ug sa gugma, pinasikad sa relihiyosong kasinatian sa mga propeta: Si Oseas, si Jeremias, ug ang ikatulong Isaias.

Diha na sa ika-12 ka siglo human ni Cristo, sa Tungatungang Panahon nga ang pagbati sa gugma nalakip sa pamilya ug kultura. Nahitabo ni sa mga nasod nga kristyanos; ug nadiskobrehan, una sa tanan, gumikan sa mga mistikong kristyanos nga nakasinati sa gugma sa Diyos ug nagpuyo ini gikan sa napamalandongan nilang mensahe sa basahon sa Mga Awit nga naghisgot sa Diyos isip Gugma ug Hinigugma.

Mao nga mas sayon nato ang paghunahuna nga sukad pa sa sinugdan, ang Awit sa mga Awit sambingay sa gugma sa Diyos o ang lawom nga pangandoy sa gugma sa dyotay, apan mainitong pundok, nga naglaom sa pagbalik sa Diyos sa Israel. Mao ni ang paagi sa pagsabot alang sa mga Judio ug kristyanos.

Usa ka pangandoy ug subling paghibalag. Mao ni ang dobling kalihokan sa Awit sa mga Awit, nga dinasig sa unang mga sinulat sa mga propeta (Oseas) “Ang pamanhonon motago kon siya pangitaon, aron nga kon dili siya makit-an tinud-on pa siya pagpangita sa pangasaw-onon, ug langanon sa pangasaw-onon ang pagpangita sa pamanhonon aron mas maklaro pag unsay iyang gipangita.” (San Gregorio).

Busa, dili angay nga mangutana ta: kinsa kining Hari ug Magbalantay? Kinsa ang pangasaw-onon? Naghisgot ba ni sa gugmang Diyosnon o sa tawhanong gugma? Apan ang tanang matuod nga gugma naggikan sa Diyos ug iyaha sa Diyos:

– Ang diha kanunay sa hunahuna sa magbabalak ining basahon mao ang pagsinultihay nga mahigugmaon sa Ginoo ug sa iyang katawhan.

– Nagpadayag sab siyag kahingawa ug kalipay sa tawong nangita sa Diyos ug nangandoy nga mosinati sa iyang presensya ining kinabuhia.

– Naghisgot sab siya alang kang bisan kinsa nga nangita ug nakahibalag sa gugma. Diha sa pagtugyan sa kaugalingon sa pangasaw-onon o sa pamanhonon, makasinati siya uban niya sa “diyosnong gugma” nga mao ray makatagbaw sa iyang kinabuhi.